YÜKSEK TANSİYON ve ETKİLERİ
Posadan
zangin beslenbe kabızlık dışında hemoroid, irritabl barsak sendromu, kalın
barsak kanseri gibi bazı hastalıkların riskini azaltır. Özellikle suda
eriyen posaların gıdalarla alınan gikoz ve kolesterolün emilimini
yavaşlattığında şeker hastalığı ile tansiyon ve kalp hastalığı oluşma
riskini azaltırlar.Posadan zengin beslenme, fazla kilosu olanların
zayıflamasına da katkıda bulunur.Bu gıdalar için daha fazla çiğneme süresi
gereklidir,bu durum vücudun açlık hissini daha az hissetmesine ve aşırı
yemenin engellenmesine yol açar. Daha uzun süre tokluk sağlayan posalı
gıdalar, yağlı ve karbonhidratlı besinlere göre aynı hacimde daha az kalori
içerirler.Çocuklarımızın daha az hareket etmesi, posadan fakir daha yağlı ve
yüksek kalorili gıda tüketmesi şişmanlık ve kabızlık ile
sonuçlanmaktadır.Her iki durum kısırdöngü ile birbirini tetiklemekte ve
kalp-damar hastalığı ile şeker hastalığı riskini artırmaktadır.
“Vücut
düzenli alışkanlıklardan hoşlanır” kuralına önce kendimize sonra da
çocuklarımıza uygulamalıyız. Daha sonra hareket eden posalı gıda tüketen
büyüklerini örnek alan çocuklar erken kazandıkları bu alışkanlıkları yaşam
boyu sürdüreceklerdir. Bu da hem bizlerin, hem de beklenen yaşam süreleri
bizlerden çok daha fazla olacak çocuklarımızın kalan ömürlerinin daha
sağlıklı geçirmelerini sağlayacaktır. Hayatın her dönemi çok önemli, ama bu
dönemler içinde çocukluk çağının daha özel bir yeri var. Çocukluk çağında
metabolizma sürekli gelişen ve değişen bir yapıya sahiptir. Bu değişken yapı
içinde yavaş başlayan ve erişken çağda ortaya çıkabilecek pek çok hastalığın
önlenmesi, yine bu dönemde yapılan check-up ve erken tanı ile
önlenebilir.Kalp-damar hastalıkları, obesite (şişmanlık), hipertansiyon,diabet,
osteoporoz (kemik erimesi ), anemi (kansızlık),gelişimsel kalça displazisi ,
fenilketonüri, hipotiroidi gibi erişkin hastalıkları çocukluk dönemlerinde
yapılabilecek sağlık taramaları ile önlenebilmekte veya azaltılabilmektedir
. Herhangi bir şikayet ve hastalık durumu olmadan her çocuğa yaptırılabilen
/ yaptırılması gerekli olan genel sağlık taramalarına check-up diyoruz.
Çocuklarda check-up pr
ogramları
çocuğun gereksinimleri göz önünde bulundurularak yapılır. Önerilen standart
programlar vardır fakat yine gereksinimlere göre değiştirilebilir. Bu tip
sağlık kontrollerinde öykü, gözlem ve fizik muayene de birer tarama yöntemi
olabileceği gibi beraberinde çocuğun yaşına uygun çeşitli laboratuar
tetkikleri de yapılmalıdır. Check-up kontrolünde amaç hastalığı saptamaktan
çok erken belirtilerin saptanıp daha hastalık gelişmeden tedbirlerin
alınmasının sağlanmasıdır. Genelde çocuk hekimleri olarak gözlediğimiz,
ailelerin ilk yaşına kadar çocuklarını düzenli olarak kontrollere
getirdikleri, 1 yaşından itibaren takip ve aşılamalarında aksamalar
başlamakta olduğudur. Oysa aileler ergenlik çağına kadar aşılarının
gerekliliğini bilmelidir. Check-up testleriyle henüz belirti vermemiş
hastalıkların dahi erken tanısı konabilmekte ve tedavilerine erken yaşlarda
başlanabilmektedir. Check-up kontrollerinde bu çocuk gerçekten sağlıklımı?
sorusuna cevap aranır. Çocuklarda check-up kontrolleri hangi sıklıkta
yapılmalıdır? Önerilen kontrol sıklığı büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu ilk
aylarda daha fazla ve sık, yavaşladığı dönemde ise daha seyrektir. Buna göre
bebeğin ilk yıl içinde 9.ve 12. aylarda ; bir yaş üzerinde ise 15.-18.
aylarda ve daha sonra 2 yaşında ondan sonra da yıllık olarak check-up dan
geçirilmesi önerilmektedir. Bu kontrollerde neler yapılmaktadır? Bu
kontrollerde çocuk doktoru tarafından çocuğun detaylı bir muayenesi
yapılarak ağırlığı, boyu ve kan basıncı ölçülüp yaşına –kilosuna uygun olup
olmadığı tespit edilir. Yine bu kontrollerde bu zamana kadar yapılmış olan
aşılar, tarih itibari ile kontrol edilip eksik veya tamamlanması gerekenler
tespit edilir. Diş gelişimi konusu muayene esnasında özellikle ele alınarak
aileler her kontrolde bilgilendirilmeli, gerektiğinde bir diş hekiminden
yardım alınması konusunda yönlendirilmelidir. Check-up uygulamaları adı
altında yapılabilecek laboratuar tetkikleri ihtiyaca ve yaşa göre minimum
veya maksimum düzeyde yaptırılabilir.